Ağrılı adetler, kronik kasık ağrısı veya gebelik problemi yaşıyorsanız endometriozis olabilir. Op. Dr. Erdal Şeker, Ankara endometriozis tanı ve tedavisinde uzmanlaşmış kadın hastalıkları ve perinatoloji uzmanıdır.
Randevu Al
Endometriozis Nedir? — Kısa Özet
Endometriozis, rahim içini döşeyen dokunun (endometrium) rahim dışında büyümesidir. En sık over, tuba, bağırsak ve mesane çevresinde görülür. Adet döngüsüyle birlikte bu doku kanar ancak dışarı çıkamaz; kronik iltihaplanma, yapışıklık ve şiddetli ağrıya yol açar.
Türkiye’de üreme çağındaki her 10 kadından yaklaşık 1’ini etkileyen endometriozis, doğru tedavi edildiğinde ağrı kontrol altına alınabilir ve gebelik mümkün olabilir.
| Özellik |
Normal Adet |
Endometriozis |
| Ağrı şiddeti |
Hafif–orta, ağrıkesici ile geçer |
Şiddetli, ağrıkesiciye yanıt az |
| Ağrı zamanı |
Sadece adet döneminde |
Adet öncesi, sırası ve sonrası |
| Cinsel ilişki ağrısı |
Yok |
Sık görülür (dispareunia) |
| Bağırsak/idrar şikâyeti |
Yok |
Olabilir (özellikle adet döneminde) |
| Gebelik güçlüğü |
Genellikle yok |
%30–50 olguda infertilite |
| Tanı yöntemi |
— |
Ultrason + laparoskopi |
1Endometriozis Belirtileri Nelerdir?
Endometriozis belirtileri kişiden kişiye büyük farklılık gösterir. Bazı kadınlarda hastalık evre 3–4 olmasına rağmen neredeyse belirti vermezken, bazılarında hafif bir evre bile yoğun ağrıya neden olabilir. Bu nedenle belirti şiddetinin evre ile her zaman paralel gitmediğini bilmek önemlidir.
🔴
Ağrılı Adet (Dismenore)
Adet döneminin 1–2 gün öncesinden başlayan, standart ağrıkesicilere yanıt vermeyen, günlük yaşamı aksatan kasık ve bel ağrısı endometriozis için en tipik belirtidir.
💔
Cinsel İlişkide Ağrı (Dispareunia)
Özellikle derin penetrasyon sırasında veya sonrasında hissedilen ağrı, arka fornikste veya Douglas boşluğunda endometriozis odağı olduğunu düşündürür.
🚽
Bağırsak ve İdrar Belirtileri
Adet döneminde ishal, kabızlık, ağrılı dışkılama veya kanlı idrar varsa rektovajinal ya da mesane endometriozisi akla gelmeli; bu derin infiltratif tip özel değerlendirme gerektirir.
🍫
Çikolata Kisti (Endometrioma)
Endometriozis dokusunun yumurtalık içinde birikmesiyle oluşan kistlerdir. Ultrasonla “homojen,
düşük ekolu” görünümleriyle tanınır; over rezervini olumsuz etkileyebilir.
👶
Endometriozisli kadınların %30–50’sinde gebelik güçlüğü görülür. Tuba yapışıklıkları, over rezervi azalması ve
embriyo implantasyonunu olumsuz etkileyen inflamatuar ortam sorumludur.
📅
Kronik Pelvik Ağrı
Adet dışında da devam eden, 6 ayı aşan alt karın ve kasık ağrısı kronik pelvik ağrı olarak tanımlanır. Endometriozis bu tablonun en sık nedenlerinden biridir.
Önemli: Endometriozis tanısı ortalama 7–10 yıl gecikebilir. “Ağrılı adet normaldir” düşüncesi bu gecikmenin en önemli nedenidir. Şikâyetleriniz günlük yaşamınızı etkiliyorsa mutlaka değerlendirin.
2Endometriozis Evreleri
Amerikan Üreme Tıbbı Derneği (ASRM) endometriozisi dört evreye ayırır. Bu evreleme laparoskopi sırasında yapılan gözlem ve puan sistemine dayanır; belirtilerin şiddeti ile evre arasında mutlak bir paralellik yoktur.
Evre 1 — Minimal
Periton yüzeyinde birkaç küçük odak. Yapışıklık yok ya da çok az. Genellikle tesadüfen saptanır. Tedavi edilmezse ilerleyebilir.
Evre 2 — Hafif
Pelvik peritonda daha fazla odak, yüzeyel over tutulumu olabilir. Ağrı belirtileri bu evrede belirginleşmeye başlar.
Evre 3 — Orta
Çikolata kisti (endometrioma) oluşumu, tuba ve over çevresinde yapışıklıklar. İnfertilite riski bu evrede belirgin artış gösterir.
Evre 4 — Ağır
Yaygın yapışıklıklar, büyük endometriomalar, bağırsak veya mesane tutulumu olabilir. Derin infiltratif endometriozis bu gruba girer. Kompleks cerrahi gerektirir.
3Ankara’da Endometriozis Tanısı Nasıl Konulur?
Endometriozis tanısı; ayrıntılı öykü, jinekolojik muayene, ultrasonografi ve gerektiğinde laparoskopi aşamalarından oluşur. Op. Dr. Erdal Şeker kliniğinde tanı süreci şu şekilde işler:
📋 Ayrıntılı Öykü ve Muayene
Ağrının niteliği, zamanlaması, adet düzeni, gebelik geçmişi ve aile öyküsü değerlendirilir. Jinekolojik muayenede uterosakral nodüller veya hassasiyet saptanabilir.
🔬 Transvajinal Ultrasonografi
Endometrioma tanısında ilk tercih edilen görüntüleme yöntemidir. Deneyimli ellerde derin infiltratif hastalık açısından da değerli bilgi verir. Kliniğimizde yüksek çözünürlüklü ultrason kullanılmaktadır.
🩸 CA-125 ve Diğer Belirteçler
CA-125 tek başına tanı koydurucı değildir ancak takipte ve tedavi yanıtının izlenmesinde yardımcı olabilir.
AMH (Anti-Müllerian Hormon) ölçümü over rezervinin değerlendirilmesi için istenir.
🔭 Laparoskopi (Kesin Tanı)
Endometrioziste kesin tanı laparoskopi ile konur. Hem tanı hem tedavi aynı seansta yapılabilir. Şüpheli odaklar biyopsi ile patolojik olarak doğrulanır.
4Endometriozis Tedavi Seçenekleri
Endometriozis tedavisi; hastanın yaşı, şikâyetlerinin şiddeti, evresi ve çocuk isteyip istememesi göz önüne alınarak kişiselleştirilir. Tek bir doğru tedavi yoktur; tedavi planı her hasta için ayrı kurgulanır.
💊
Medikal Tedavi
Hormonal tedaviler (kombinasyon
doğum kontrol hapı, progestinler, GnRH analogları) endometriozis dokusunun aktivitesini baskılar. Çocuk planlamayan hastalarda ağrı kontrolü için etkili bir ilk seçenektir.
🔭
Laparoskopik Cerrahi
Endometriozis odaklarının ve yapışıklıkların laparoskopi ile temizlenmesidir. Hem ağrı tedavisinde hem de gebelik şansını artırmada etkindir. Çikolata kistleri (endometrioma) bu yöntemle alınır.
🧪
Endometriozis ve İnfertilite
Gebelik isteyen hastalarda cerrahi sonrası doğal yolla gebelik denenebilir. Gerekirse İUI veya IVF (
tüp bebek) planlanır. Tedavi seçimi over rezervi ve tuba durumuna göre belirlenir.
🔄
Uzun Dönem Takip
Endometriozis kronik bir hastalıktır; tedavi sonrası nüks olabilir. Düzenli ultrason takibi, semptom değerlendirmesi ve gerektiğinde medikal süpresyon ile hastalık kontrol altında tutulur.
Dikkat: Çikolata kisti ameliyatı over rezervini olumsuz etkileyebilir. Özellikle genç ve çocuk isteyen hastalarda operasyon kararı, AMH düzeyi ve kistin boyutu birlikte değerlendirilerek verilmelidir. Her çikolata kisti mutlaka ameliyat gerektirmez.
5Endometriozis ve Gebelik: Hamile Kalabilir miyim?
Endometriozis tanısı alan pek çok kadının aklındaki en önemli soru budur. Cevap umut vericidir: endometriozis gebeliği imkânsız kılmaz, ancak güçleştirebilir.
Evre 1–2 endometriozisli kadınların büyük çoğunluğu doğal yolla gebe kalabilir. Evre 3–4’te ise tuba yapışıklıkları ve over rezervi azalması nedeniyle yardımcı üreme teknikleri gerekebilir. Laparoskopik cerrahi, tuba açıklığını restore ederek ve inflamatuar ortamı temizleyerek gebelik şansını anlamlı ölçüde artırabilir.
Gebelik planınız varsa ilk adım over rezervinizin (AMH, antral folikül sayısı) değerlendirilmesidir. Bu değerlendirme, zaman kaybetmeden doğru tedavi yolunu belirlemenizi sağlar.
6Neden Op. Dr. Erdal Şeker?
Ankara Çankaya’da özel kliniğinde hizmet veren Op. Dr. Erdal Şeker; kadın hastalıkları, doğum ve perinatoloji alanında uzmanlaşmış, laparoskopik cerrahi konusunda deneyimli bir hekimdir.
✅ Uzmanlık Alanları
Endometriozis tanı ve tedavisi, laparoskopik cerrahi, çikolata kisti operasyonu, endometriozise bağlı infertilite yönetimi, over rezervi değerlendirmesi.
📍 Konum
Bizden konum isteyiniz.
🎓 Eğitim ve Deneyim
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde perinatoloji uzmanlık eğitimi (2019–2022). Kadın hastalıkları ve doğum alanında 15+ yıl klinik deneyim.
📞 Randevu
+90 553 557 91 03 numaralı telefonu arayarak veya web sitesindeki form aracılığıyla randevu alabilirsiniz. WhatsApp ile de ulaşabilirsiniz.
Endometriozis Şüphesiyle Randevu Alın
Ağrılı adetler, kronik pelvik ağrı veya gebelik problemi yaşıyorsanız gecikmeden değerlendirin. Erken tanı, tedavi başarısını ve yaşam kalitenizi doğrudan etkiler.
7Sık Sorulan Sorular
Endometriozis kendiliğinden geçer mi?
+
Endometriozis kendiliğinden geçmez. Hormonal bir hastalık olduğu için menopozdan sonra büyük ölçüde geriler ancak üreme çağında müdahale edilmezse ilerleyebilir. Erken tanı ve uygun tedavi hastalığın kontrol altına alınmasında kritik öneme sahiptir.
Endometriozis ultrasonla görülür mü?
+
Çikolata kistleri (endometrioma) transvajinal ultrasonla oldukça güvenilir şekilde görülebilir. Ancak periton yüzeyindeki küçük implantlar veya derin infiltratif odaklar ultrasonla tespit edilemeyebilir. Kesin tanı için laparoskopi gerekir.
Endometriozis ameliyatı zorunlu mu?
+
Her endometriozis vakası ameliyat gerektirmez. Hafif evrede ve çocuk planlamayan hastalarda hormonal tedavi tercih edilebilir. Endometrioma varlığı, şiddetli ağrı veya infertilite durumunda laparoskopik cerrahi önerilebilir. Karar her hastaya özel verilir.
Çikolata kisti ile endometriozis aynı şey midir?
+
Çikolata kisti (endometrioma), endometriozis dokusunun yumurtalık içinde oluşturduğu kist türüdür. Yani çikolata kisti endometriozisın bir belirtisi ya da komplikasyonudur; ikisi aynı hastalığın farklı tezahürleridir. Çikolata kisti endometriozis olmadan oluşmaz.
Endometriozis ameliyatı sonrası nüks olur mu?
+
Evet, endometriozis kronik bir hastalıktır ve ameliyat sonrası nüks görülebilir. 5 yıllık nüks oranı %20–40 arasındadır. Ameliyat sonrası hormonal baskılama tedavisi uygulanması nüks riskini belirgin ölçüde azaltır. Düzenli ultrason takibi önemlidir.
Ankara’da endometriozis tedavisi için nereye gidebilirim?
+
Ankara Çankaya’da Op. Dr. Erdal Şeker kliniğinde endometriozis tanı ve tedavisi için muayene olabilirsiniz. Transvajinal ultrason, AMH ölçümü ve laparoskopik cerrahi planlaması kliniğimizde yapılmaktadır. Randevu için +90 553 557 91 03 numaralı hattı arayabilirsiniz.
Endometriozis kansere dönüşür mü?
+
Endometriozis iyi huylu bir hastalıktır ve kansere dönüşme riski çok düşüktür (%1’in altında). Ancak endometriomaların uzun süre takip edilmeden bırakılması önerilmez. Düzenli kontroller ile olası değişimler erken fark edilebilir.